[governance-vn] Vietnam: State Audit Report June 2008

[Vern Weitzel]

Subject: 	Vietnam: State Audit Report June 2008
Date: 	Thu, 3 Jul 2008 18:22:47 +0700
From: 	nguyen mai <henmoc at gmail.com>



http://www.tuanvietnam.net//vn/sukiennonghomnay/4175/index.aspx

Đằng sau những con số kiểm toán
03/07/2008 08:56 (GMT + 7)
*Kiểm toán Nhà nước vừa công bố kết quả kiểm toán năm 2007 đối với
225/385 doanh nghiệp thành viên thuộc 20 Tcty nhà nước. Đằng sau con số
tổng quát thoạt nghe có vẻ lạc quan - có tới 89,78% số DN được kiểm toán
kinh doanh có lãi và chỉ 10,22% số DN được kiểm toán kinh doanh thua lỗ
- là những điều gì ở lực lượng kinh tế quan trọng này? Chuyên gia kinh
tế Phạm Chi Lan đặt vấn đề. *



  Ảnh minh họa: saga.com <http://saga.com/>

  Trước hết, Kiểm toán nhà nước cho thấy "báo cáo tài chính của hầu hết
các DN phản ánh chưa đúng doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh và
nghĩa vụ với Ngân sách nhà nước".

*DN chưa tự đánh giá được mình, làm sao có được lòng tin?*

Các con số được kiểm toán xác định lại và điều chỉnh tăng, giảm của tất
cả các khoản từ doanh thu, tổng chi phí, tổng lợi nhuận trước thuế, đến
thuế và các khoản nộp ngân sách đều lên tới hàng nghìn tỷ đồng, trong đó
riêng thuế và các khoản nộp ngân sách của 20 Tổng công ty đã tăng thêm
hơn 273 tỷ.

Báo cáo tài chính là bản báo cáo quan trọng nhất của mỗi DN, nó phản ánh
thực trạng họat động của DN, giúp những người lãnh đạo DN cũng như các
bên có liên quan đánh giá tình hình họat động của DN. Song với độ tin
cậy của báo cáo tài chính được Kiểm toán phát hiện như nhận xét trên,
thì làm sao mà DN tự đánh giá được mình, làm sao mà bảo đảm được lợi ích
của những người sở hữu hoặc có quyền lợi trong DN, mà tạo được niềm tin
ở các nhà đầu tư, bạn hàng và xã hội đối với các DN đó!

Mặt khác, những sai lệch trong các báo cáo tài chính đó là do đâu, do
trình độ kế toán DN thấp, do sự toan tính nào đó, hay do những qui định
chưa đủ minh bạch, rõ ràng, và do đó được hiểu và tính toán khác nhau
giữa nhà nước với DN? Dù là nguyên nhân gì, thì đó cũng là những kẽ hở
chết người trong quản lý, mà nếu không kiểm toán thì không biết hàng
nghìn tỉ đồng sẽ lọt đi đâu.

*DNNN đã mất bao nhiêu tài sản?*

Thứ hai, Kiểm toán nhà nước cho thấy nợ phải thu, phải trả của các DN
rất lớn: con số nợ phải thu của hơn 200 DN được kiểm toán đến thời điểm
31/12/2006 đã là 25.102 tỉ đồng, chiếm 14,24% tổng tài sản, bằng 64% vốn
chủ sở hữu; con số nợ phải trả là 65.799 tỉ đồng, chiếm 62% tổng nguồn
vốn và bằng 171,2% tổng vốn chủ sở hữu. Quản lý nợ phải thu, phải trả
của các DN cũng còn nhiều hạn chế, nhiều khoản tồn đọng từ nhiều năm
không giải quyết được.

"Đồng tiền đi liền khúc ruột", mà trong tay các DN nhà nước này, nó lại
trở thành những khoản nợ đồng lần và bị quản lý lỏng lẻo đến thế. Nợ
càng nhiều cũng có nghĩa là lãi vay phải trả càng lớn, lợi nhuận càng
bớt đi. Ông chủ nhà nước nghĩ sao, khi số nợ phải thu, phải trả chiếm tỷ
lệ cao đến mức đó so với vốn chủ sở hữu trong các DN đó?


Thứ ba, Kiểm toán nhà nước cũng cho thấy quản lý vật tư, hàng hóa, tài
sản cố định và đầu tư dài hạn ở không ít các DN được kiểm toán còn nhiều
hạn chế. Các khâu nghiệp vụ thông thường như định mức tiêu hao nguyên
liệu, vật tư, thủ tục nhập xuất kho, kiểm kê hàng cuối năm, hạch toán và
theo dõi tài sản cố định, trích khấu hao, quyết toán các công trình đầu
tư xây dựng… đều có sai sót ở nơi này nơi khác. Quyền sử dụng đất cũng
bị lãng phí, chiếm dụng, có đơn vị hiệu suất sử dụng đất chỉ đạt 40%, có
công ty cao su "cho mượn" gần 270 ha và "để lấn chiếm" hơn 1.400 ha đất!

Hơn nữa, nhiều dự án đầu tư của các DN này chậm tiến độ hoặc dở dang,
không khai thác hết công suất, sản phẩm không tiêu thụ được, hoặc sử
dụng vốn vay ngằn hạn để đầu tư dài hạn, thanh toán nợ vay quá hạn nên
phải chịu trả lãi lớn, một số tham gia liên doanh không hiệu quả…

Với tình trạng này, thực sự không tính nổi DN và nhà nước đã mất đi bao
nhiêu của cải, nền kinh tế chịu bao nhiêu tổn thất và làm sao mà tăng
trưởng với chất lượng cao và bền vững được.

*Giám sát thường xuyên hơn*

Thứ tư, Kiểm toán nhà nước công bố trên 89% DN được kiểm toán kinh doanh
có lãi, với tổng lợi nhuận trước thuế đạt 7.650 tỷ đồng, tỷ suất lợi
nhuận trước thuế trên doanh thu bình quân 6%. Trong khi đó, tỷ lệ DN
kinh doanh thua lỗ được báo cáo lần này không cao, chỉ hơn 10% số DN
được kiểm toán, nhưng con số thua lỗ của họ hoàn toàn không nhỏ, chỉ 2
Tổng công ty đã thua lỗ tới 57 tỷ 730 triệu đồng.

Đó là chưa tính tới yếu tố hầu hết các DN nhà nước đều được hưởng nhiều
ưu đãi trong tiếp cận và sử dụng các nguồn lực quan trọng nhất như đất
đai, tín dụng, tài nguyên, thị trường, quyền kinh doanh… Nếu tính các
nhân tố này theo giá thị trường và buộc các DN nhà nước phải hạch toán
theo trị giá thực của các nhân tố đó, tỷ lệ DN thua lỗ cũng như con số
thua lỗ chắc chắn sẽ cao hơn đáng kể.

Và nếu cũng những nguồn lực đó được đưa vào tay những DN có năng lực
kinh doanh tốt hơn, được kiểm soát tốt hơn, thì lợi nhuận chắc chắn cũng
sẽ cao hơn đáng kể.

Các DN nhà nước hiện nay vẫn đang là lực lượng quan trọng hàng đầu trong
đội ngũ DN ở nước ta. Riêng về phương diện sử dụng các nguồn lực của đất
nước, họ đang là lực lượng sử dụng nhiều nhất. Do vậy, hiệu quả và tính
cạnh tranh của nền kinh tế tùy thuộc rất lớn vào hiệu quả và tính cạnh
tranh của các DN này.

Cũng do vậy, việc kiểm tra, giám sát họat động mọi mặt của họ phải được
tiến hành thường xuyên hơn, các hoạt động kinh doanh của họ phải được
đánh giá một cách đầy đủ, khách quan, sòng phẳng, công khai hơn, vì lợi
ích phát triển của chính họ cũng như của cả nền kinh tế.

     *
       *Phạm Chi Lan*
-------------- next part --------------
A non-text attachment was scrubbed...
Name: Vietnam State Audit Report June 2008.PDF
Type: application/pdf
Size: 310797 bytes
Desc: not available
Url : http://mailman.anu.edu.au/pipermail/governance-vn/attachments/20080703/1c4421a3/attachment-0001.pdf